Ana Menü

Ürünler

En Son Incelemeler

Çevrimiçi Kullanicilar

· Çevrimiçi Ziyaretçiler: 1

· Çevrimiçi Üyeler: 0

· Toplam Üye Sayisi: 14,091
· En Yeni Üye: BenKida

Üye Girisi

Sitemize Hoş Geldiniz!
Kayıtlı Kullanıcı Olarak Sitemizden Daha iyi Yararlanabilirsiniz!

Üye Giriş
Kullanici Adi

Parola



Kayıt Ol
Kayip Parola

İstatistik

Biyografi

Anket

Sitemiz sizce nas?l







Oy vermek için üye olmaniz gerekmektedir.

Asansör Tarihçesi

ASANSÖRÜN TAR?HÇES?

?nsan tarihinin en eski problemlerinden biri de dü?ey kald?rmad?r. ?nsanlar bu konuda kald?raç ile i?e ba?lay?p, ?kr?k benzeri sistemlerle devam etmi?ler ve kol güçlerini kullanm??lard?r.

?lk ciddi anlamda dü?ey kald?rma sistemlerinin geli?imi, 19. yüzy?lda 1850 ve 1860 y?llar? aras?nda, Amerikan Endüstrisi ile al??an ?ngiltere deki tekstil fabrikalar?na dayan?r. Bu geli?meler daha sonra endüstriden ticarete ve halka transfer olmu?tur.

1800 lü y?llar?n ba?lar?nda da bu konuda e?itli fikirler vard?. Ancak, önemli olan, bu i?i ekonomik olarak gerçekle?tirmekti. 1880 ve 1890 y?llar?nda elektri?in kullan?m?, dü?ey ta??ma mekanizmalar?n?n önündeki perdeleri aralad? ve i?i daha pratik ve ekonomik hale getirdi.

1790 y?l? sonlar?nda William Strutt, babas?n?n ?ngiltere deki fabrikas?n?n idaresini devrald?. Bu fabrika, ?ngiltere tekstil endüstrisinin 18. yüzy?lda teknolojinin ve yeniliklerin lideriydi. 1803 ve 1804 y?llar?nda William Struttilk insan/yük asansör problemini özen tasar?m? yapt?; bu bir kay?? kasnak elle tahrik sistemli bircrane idi.

?ekil 1. William Strutt s crane tasar?m? 1812 Elle tahrik

1812 tarihinde Frost taraf?ndan imal edildi. al??ma mekanizmas?, ?u ana parçalardan ibaretti:
Bir fren kasna??, iki sabit ve iki serbest kasnak, iki nihayetsiz kay??, bir de?i?tirme kay???. Fren kasna?? ortada olmak üzere, her iki yan?nda bir sabit ve bir serbest kasnak bir mil üzerine yerle?tirilmi?tir. Crane, bir genç taraf?ndan, bantlar el ile ekilmek suretiyle hareket ettirilirdi.

?ekil 2. (1848) Henry Waterman ?n yük asansörü, Hecker&Brothers taraf?ndan New York City?de monte edildi.

Amerikan fabrikalar?nda benzer dü?ey yük kald?rma sitemlerinin görüldü?ü kesin tarih bilinmemekle beraber, 1840 y?l? ba?lar? kabul edilebilir bir tarihtir. Yük kald?rma sistemi imalatç?lar?n?n ilklerinden biri olan Waterman, Harper Brothers Publishers için, tasar?m? John B.Corlise e ait buhar makine tahrikli bir yük asansörü yapt?. Ancak bu ilginç bina 1883 teyand?. Yang?n emniyetine dikkat ederek, buhar kazan?, kömür deposu gibi sistemler birbirinden ayr?larak, 1885 te (?ekil 3) teki yük asansörü devreye verildi. 1886 y?l?nda Holyoke de, Parsons Paper Company Mill, benzer bir dü?eyyük ta??ma sistemine sahip oldu.

?ekil 3. Harper Brothers Publishers, New York City 1855

Elisha Graves Otis isminin bugün, yolcu asansörü ile e? anlaml? olmas?n?n sebebi, onun, zaman?nda bir efsane olmas?yd?. 1854 May?s?nda, Otis New York Crystal Palace da Geli?tirilmi? asansör ünü sergiledi. Tan?t?m s?ras?nda, platform yüklendi, yükseltildi ve sonra ask? halat? kesilerek, platform serbest dü?meye b?rak?ld?. Kalabal???n bak??lar? alt?nda platform dü?medi ve frenledi. Böylece sistemin emniyetle kullan?labilece?i ispatland?. New York Tribune ilim, endüstri ve bulu? diye ba?l?k att?.
?ekil 4. Elisha Graves Otis Para?üt deneyi yap?lan Asansör Kesilen halat?n ucu üstte görünüyor.

Yine Kas?m 1854 te Scientific American bu sergilemeyi bir örnek olarak yay?mlad?.
Avrupa da da hemen hemen ayn? tarihlerde ?kr?k tipi, su ile, buhar tribünü ile al??an benzer denemeler yap?ld?.
Türkiye?de monte edilmi? en eski asansör Pera Palas Otelinde halen al??makta olan asansördür. Pera Palas Otelinin yap?m? 1881 de ba?lam??, otel 1892 Ekim inde aç?lm??t?r. Paris ten ?stanbul a Orient Express treni ile gelen yolcular için in?a edilen otelin i?letmesi1896 da compagnie Internationale des Grands Hotel taraf?ndan devral?nm??t?r.
Buga Otis Genel Müdürü SAYIN Bora Gülan, ofisinde 1893 tarihli 1500 USD lik el yaz?l?, Pera Palas oteline bir adet asansör yap?m?na ait kontrat bulundu?unu söylemi?tir.
?ekil 5. Otis Brothers Yük Asansörü 1864
Asansör, yap?m orjinalli?ini büyük ölçüde muhafaza etmektedir. Ta??y?c? raylar dairesel kesitli taransmisyon eli?idir. Para?üt frenleri bu ray formuna uygun ve al???r vaziyettedir. Kuyunun iki yan?nda, içi bo? iki dekoratif demir döküm sütun mevcuttur. Bu iki sütunun içinde kar?? a??rl?klar al???r. D??tan bak?ld???nda dört halatl?, alttaki makine dairesinden bak?ld???nda iki halatl? zannedilirse de, asl?nda tek halatl?d?r. Halat?n bir ucu, bir sütunun içindeki a??rl???n üzerinden ba?lar, üstteki makara dairesine ?kar, a?a??ya makine dairesine iner, tahrik kasna??ndan geçip makara dairesine ?kar, oradan kabin alt?na iner ve tekrar makine
dairesine ?kar, yard?mc? kasnaklardan geçip, makine dairesine iner, tahrik kasna??n?n ikinci kanal?ndan geçer, makara dairesindeki di?er yard?mc? kasnaklardan geçtikten sonra, ikinci kolonun içindeki kar?? a??rl???n?n üzerine iner ve ba?lan?r.
?ekil 6. Miller Patent Hoisting Machine 1868
Sistem tek halatl? oldu?undan, halatlar?n üzerinden geçti?i tekerleklerin uçlar?na para?üt frenleri pabuçlar? ba?lanm??t?r. Tekerlekler kuvvetli yaylarla raylara do?ru itilir.
PERA PALAS HALAT S?STEM? (?ekil 7)

Kabin a??rl??? nedeni ile frenler raylara de?mez. Ancak, halatlar koparsa yaylar frenleri raylara s?k??t?r?r. Bu sistem ?u anda al???r durumdad?r. Kabin, kap?lar, merdiven sahanl?klar? de?i?memi?tir. Zaman? bilinmemesine ra?men, minimum 50 sene evvel sadece Schindler makine grubu( tek h?zl?, bilezikli asenkron motorlu) ve kumanda panosu de?i?mi?tir. ?stanbul?da ilk elektrik Pera Palas nedeniyle kullan?lm??t?r. Bir jeneratör oteli besliyordu ve bazen kom?ulara da elektrik verilirdi.
HID?V KASRI Buhar gücü ile al???rd?. (?ekil 8)

1907 senesinde ?ZM?R?de su ile al??an, bulundu?u semte ismini vermi?, ?zmir?in tarihi asansörü vard?. Musevi i? adam? Nesim Levi , 155 basamak ile birbirine ba?lanan seviye farkl? iki semt aras?nda, vatanda?lar zorlanmas?na gönlü raz? olmad??? için yapt?rm??t?r. Daha sonra modernle?tirmek için sökülmü? ve yerinde halen bir asansör hizmet vermektedir. Bu eseri muhafaza edebilseydik, ok k?ymetli bir tarihi eserimiz olacakt?.
?STANBUL ubuklu?da 1903 y?l?nda yap?m? ba?layan H?div Kasr?, 1907?de bitti. Nadide eserlerden biri olan H?div Kasr? buhar ile al??an üç asansöre sahipti. Mekanik k?sm? a?a?? yukar? muhafaza edilmi?se de buharl? tahrik sistemi devreden ?km??t?r.
Muhafaza edebilseydik, bugün için dünyada ok büyük tarihi bir yeri olurdu. ünkü, üç asansör tek bir buhar kazan?ndan tahrik edilmekteydi ve bunun dünya asansör tarihinde büyük yeri vard?r. Bu asansörlerde, her ?ey mekanikti. Tahrik ve kumanda sadece buhar gücü ile yap?l?yordu. Asansörü a??rmak için bas?lan buton bir valfe de?iyor, kumanda alan asansör gidece?i kata gelince, bir ba?ka valfe bas?yor, kapanan valf asansörü durduruyor.
HID?V KASRI Asansörler STIGLER markad?r. (?ekil 9)
HID?V KASRI Butonlar, mekanik olarak buhar valflerine kumanda eder.
Elektrik konta?? yoktur. (?ekil 10)

Bu asansörlerden biri Say?n ENG?N GÖKHAN taraf?ndan elektrik gücü ile al??acak ?ekilde onar?lm??t?r. Ancak di?er aksamlar?n?n de?i?memesine büyük özen gösterilmi?tir.
Burkhard Gantebein ve Ski 1865 senesinde ?stanbul daki en eski 7 ticaret firmas?ndan biriydi. 1920 senesi ba?lar?nda Wertheim (Avusturya) firmas? ile beraber imalat, montaj, bak?m yapt?. 1996 y?l?nda Otis ve Gantenbein bir araya geldiler. Eski fimalardan biri olan Leber Brothers 1996 y?l?nda Schindler in Mümessili idi. Say?n Emin Aktar ve Koç Grubu Schlieren ile Hausan için bir firma kurdularsa da, k?sa süre sonra ayr?ld?lar. Koç Grubu Hausan Asansör Firmas?n? devretti. Shlieren Say?n Emin Aktarda kald?.
Daha sonra Say?n Emin Aktar taraf?ndan 1956 da Schlieren Türkeli firmas? kuruldu.
HID?V KASRI Bu asansör Sa?yn Engin Gökhan taraf?ndan elektrik gücü ile al???r hale getirilmi?, fakat di?er k?s?mlar?n orj?nal ?eklinde kalmas?na dikkat edilmi?tir. (?ekil 11)

1955 may?s?nda Say?n Mehmet Kavala n?n muhasebe bölümünde Say?n Erol Erbirer al??maya ba?lad? Sn. Kavala n?n iste?i ile Erbirer Snates Koll . ?ti . ve imalat için Tekimal Koll . ?ti . nin kurulu?lar?n? eylül ay?nda bitirdi. Böylece Selahattin Genç ile Mehmet Kavala?n?n ortakl??? ba?lad?. Snates - Tekimal Koll . ?ti .. sonradan ok de?erli asansör ?irketlerinin kurulmas?nda ana kaynak ve okul oldu. Snates?ten evvel de, asansör sektörüne hizmet veren ok say?da firma mevcuttu.
1971?de ?stanbul Asansör Derne?i, 1972?de AYSAD ( Asansör, Yürüyen Merdiven Sanayicileri Derne?i) kuruldu. Daha sonra ?stanbul, ?zmir ba?ta olmak üzere bir ok ?ehirde önemli asansör dernekleri kuruldu ve sektörün bütün Türkiye?de olgunla?mas?n? sa?lad?. Bugün, dünya lideri asansör firmalar? Türkiye?de do?rudan veya ortakl?klar olarak temsil edilmektedir. Bu firmalar?n yan?nda gerek montaj, gerek imalat firmas? olarak ok say?da yerli firmalar mevcuttur. Yerli ve yabanc? sermayeli firmalar?m?z, monte ettikleri asansörlere veya ürettikleri malzemeye CE i?areti ili?tirebilmek için onaylanm?? kurulu?lardan müsaade alm?? ve almaktad?rlar.
Haz?rlayan: Ersan Barlas
Kaynak : Asansör Dünyas? dergisi
Bu İncelemeyi Paylaş
AddThis:
Link:
BB Kodu:
HTML:

Sayfa olusturulma süresi: 1.12 saniye Sitemiz En İyi İnternet Explorer 7, Mozilla Firefox 2 ve 1024x768 Ekran Çözünürlüğünde Görüntülenebilir. 2,636,766 Tekil Ziyaretçi
Copyright © 2007 - 2009 Leventler Asansör San. Ve Tic. Ltd. Sti. Tüm Haklar? Sakl?d?r.